Chuyên đề VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO TÌNH HUỐNG KẾT HỢP VIDEO ĐỂ ĐẶT VẤN ĐỀ DẪN VÀO HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TRƯỜNG THCS VĨNH THẠNH TRUNG TỔ: TOÁN - TIN 
 
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO TÌNH HUỐNG KẾT HỢP VIDEO ĐỂ ĐẶT VẤN ĐỀ DẪN VÀO HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
I. ĐẶT VẤN ĐỀ Trong bối cảnh thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, đặc biệt là năng lực số, ngày càng được chú trọng. Đối với môn Tin học, việc tổ chức các tiết học theo phương pháp truyền thống, thiên về truyền thụ kiến thức, dễ làm giảm hứng thú học tập của học sinh, nhất là trong các tiết ôn tập cuối học kì. Phương pháp dạy học theo tình huống kết hợp với việc sử dụng video do AI hỗ trợ xây dựng giúp tạo ra các tình huống học tập gần gũi, sinh động, góp phần thu hút sự chú ý của học sinh, kích thích tư duy và nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học và thực tiễn giảng dạy, tôi đã thực hiện chuyên đề “Vận dụng phương pháp dạy học theo tình huống kết hợp video để đặt vấn đề dẫn vào hình thành kiến thức” trong tiết ôn tập – kiểm tra cuối học kì I môn Tin học 8 (bộ sách Cánh Diều), nhằm nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực số cho học sinh. II. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 1. Ứng dụng AI trong hoạt động học Giáo viên sử dụng công cụ AI để xây dựng video ngắn mô phỏng tình huống đối thoại giữa hai học sinh, nội dung xoay quanh việc ôn tập kiểm tra cuối học kì I môn Tin học 8. Video được thiết kế với ngôn ngữ gần gũi, tình huống quen thuộc, có tính gợi mở, giúp học sinh xác định mục tiêu bài học và tạo tâm thế tích cực khi bước vào tiết ôn tập. 2. Tổ chức các hoạt động dạy học trong tiết ôn tập môn Tin học a. Khởi động Giáo viên tổ chức trò chơi “Cặp đôi tuyệt vời” nhằm ôn lại kiến thức tuần 15 Bài 1: Xử lí đồ họa trong văn bản, tạo không khí học tập sôi nổi và kích thích hứng thú học tập của học sinh. Sau đó, học sinh được xem video đối thoại giữa hai học sinh do giáo viên xây dựng bằng sự hỗ trợ của AI, qua đó dẫn dắt học sinh tự nhiên vào nội dung tiết ôn tập kiểm tra cuối kì. b. Hoạt động ôn tập kiến thức – luyện tập 
b.1. Ôn tập chủ đề A, C, D – 22/12 - Học sinh nhận nhiệm vụ tuần 15 và làm việc theo nhóm: Báo cáo các chủ đề A, C, D bằng sơ đồ tư duy đã chuẩn bị ở nhà. Sau đó, đại diện các nhóm trình bày trước lớp, các nhóm khác nhận xét, bổ sung (nếu có). - Sau phần báo cáo, học sinh thực hiện hoạt động làm phiếu học tập dạng đúng/sai nhằm củng cố và hệ thống hóa kiến thức trong chủ đề A, C và D. Giáo viên nhận xét và chốt lại các nội dung trọng tâm. b.2. Ôn tập chủ đề E kết hợp A, C, D – 24/12 - Nhóm học sinh khác sẽ báo cáo chủ đề E và sau phần báo cáo học sinh sẽ kết hợp tham gia trò chơi theo chủ đề Noel nhằm tạo không khí học tập tích cực hơn:  + Giới thiệu luật trò chơi, tạo cuộc đua cho 6 thành viên (đại diện 6 tổ tham gia) và chọn ngẫu nhiên câu hỏi liên quan đến bài tập đã giao tuần 15. + Học sinh chọn và trả lời nhanh hoặc thực hành theo yêu cầu câu hỏi. c) Vận dụng - Tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi “Kahoot vui nhộn” với 10 câu hỏi tổng hợp nội dung ôn tập. - Thông qua hoạt động Kahoot, học sinh được phát triển năng lực số – mã NLS 3.1TC2b: Thể hiện được bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số: Thực hiện được một số thao tác số cơ bản khi tham gia hoạt động học tập trực tuyến. - Hoạt động Kahoot góp phần phát triển năng lực số cho học sinh ở mức độ nhận biết và thực hành thông qua việc sử dụng thiết bị số và công cụ học tập trực tuyến một cách phù hợp. - Giáo viên khen thưởng học sinh đạt kết quả nhất, nhì, ba nhằm khích lệ tinh thần học tập của các em (nếu có). d) Hướng dẫn về nhà Giáo viên nhắc lại kiến thức bằng sơ đồ tư duy và luyện tập thêm các dạng câu hỏi trắc nghiệm và đúng/sai trong link Quizizz nhóm zalo của lớp, chuẩn bị tốt cho bài kiểm tra cuối học kì I. III. HIỆU QUẢ THỰC HIỆN 1. Đối với học sinh - Học sinh hứng thú hơn với tiết ôn tập, tích cực tham gia các hoạt động học tập. - Kiến thức được hệ thống hóa rõ ràng, dễ nhớ thông qua video, trò chơi và sơ đồ tư duy. 
- Học sinh mạnh dạn trình bày ý kiến, nâng cao kỹ năng làm việc nhóm và năng lực sử dụng công nghệ số trong học tập. - Kết quả học tập được cải thiện, học sinh tự tin hơn khi bước vào kì kiểm tra cuối học kì. 2. Đối với giáo viên - Giáo viên chủ động đổi mới phương pháp dạy học, linh hoạt vận dụng phương pháp dạy học theo tình huống kết hợp công nghệ số. - Nâng cao năng lực ứng dụng AI và các công cụ số trong thiết kế học liệu và tổ chức hoạt động học tập. - Tích lũy kinh nghiệm tổ chức các tiết ôn tập theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh. - Góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tin học trong nhà trường. VI. KẾT LUẬN Việc vận dụng phương pháp dạy học theo tình huống kết hợp video, đặc biệt là ứng dụng AI trong thiết kế học liệu, đã mang lại hiệu quả tích cực trong tiết ôn tập môn Tin học 8. Phương pháp này góp phần nâng cao hứng thú học tập, phát triển năng lực số cho học sinh và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình GDPT 2018. 
 Vĩnh Thạnh Trung, ngày 23 tháng 12 năm 2025

                      Người báo cáo 
 
 
               Nguyễn Thị Hồng Gấm